De Vertaalslag: Van vastgelopen patronen naar rust in de klas bij leerlingen met autisme
Ik help scholen en professionals om leerlingen met autisme binnenboord te houden. Niet door nieuwe systemen te bedenken, maar door de omgeving praktisch aan te passen aan wat dit kind nodig heeft.
Carina Lucassen
Ontdek mijn aanpak voor professionals
Wanneer een leerling met autisme vastloopt, voelt iedereen de onmacht. De binnenwereld van deze leerlingen is vaak lastig te begrijpen vanuit de standaard kaders van ons onderwijs. Een aanpak die voor de meeste leerlingen werkt, werkt hier vaak averechts. In de praktijk zien we dat leerlingen onnodig buiten de boot vallen, simpelweg omdat de ‘vertaalslag’ tussen het brein en de omgeving ontbreekt.
Als lid van de Landelijke Advies- & Expertgroep Passend en Inclusief Onderwijs (Ministerie van OCW/LBVSO) weet ik dat de oplossing niet ligt in méér systemen, maar in de juiste praktische ondersteuningsvoorwaarden. Ik help scholen en professionals om door de ruis van het gedrag heen te kijken naar wat de leerling écht nodig heeft in de klas.
Samen creëren we een omgeving — in communicatie, structuur en ruimte — waar de leerling weer bereikbaar wordt en het leerrecht gewaarborgd blijft.
Mijn motto is helder: ‘Eenmaal binnen bij ons, blijf je bij ons’.
Je weet pas werkelijk hoe het is om een kind te hebben met autisme, als je er zelf een hebt.
Carina lucassen
Concrete handvatten voor de onderwijspraktijk
Begrip, groei en rust in de groep
Ik ondersteun scholen en professionals met de kennis en vaardigheden die nodig zijn om neurodivergente leerlingenwerkelijk te begrijpen. Mijn expertise ligt in de vertaalslag van autisme naar de klaspraktijk: in plaats van te focussen op het ‘corrigeren’ van gedrag, richten we ons op het aanpassen van de omgeving.
Ik bied het handelingsperspectief waar docenten naar verlangen: een aanpak die ervoor zorgt dat de leerling zich begrepen voelt, weer tot leren komt en binnenboord blijft.
Landelijke impact, lokale oplossing Het is onacceptabel dat leerlingen worden uitgesloten of thuis komen te zitten door een gebrek aan passende ondersteuning. Vanuit mijn rol in de Landelijke Ontwikkelaanpak Neurodiversiteit (NDO)van het Ministerie van OCW en de LBVSO, help ik versnippering tegen te gaan. We werken aan onderbouwde, uitvoerbare oplossingen die in de praktijk — op úw school en in úw klas — écht het verschil maken.
Voorkomen dat leerlingen onnodig vastlopen of thuis komen te zitten?
Vraag de checklist aan: ‘De 5 kritische voorwaarden voor een neuro-inclusieve leeromgeving’.
Ontdek direct waar de kansen liggen in uw klas of organisatie.
De Observatie-scan: "Kijken door de Autisme-bril"
Wanneer een leerling vastloopt, is het vaak een zoektocht naar de ‘waarom’. Ik kom een ochtend meedraaien in de klas om te observeren wat er werkelijk gebeurt in de interactie tussen de leerling en de omgeving.
-
Wat ik doe: Ik kijk naar zintuiglijke prikkels, de manier van communiceren en de voorspelbaarheid van de dag.
-
Wat u krijgt: Een concreet ‘Vertaal-document’ op één A4. Geen ingewikkelde onderwijsprotocollen, maar 3 tot 5 direct uitvoerbare adviezen waar de leerkracht morgen mee aan de slag kan.
-
Resultaat: Direct meer rust voor de leerling en lucht voor de leerkracht.
Team-Consultatie: "De Omgeving als Oplossing"
Een interactieve sessie voor het team of de bouw (1,5 tot 2 uur) over de werking van het autistische brein binnen de muren van de school.
-
Wat we doen: We laten de focus op het ‘corrigeren van gedrag’ los en kijken naar het ‘aanpassen van de voorwaarden’. Ik leer jullie kijken door de bril van de leerling.
-
Wat u krijgt: Een praktische ‘Omgevings-checklist’ die het team direct kan toepassen op de eigen klasinrichting en dagstructuur.
-
Resultaat: Een team dat zich weer bekwaam voelt en met een nieuwe visie naar ‘moeilijk gedrag’ kijkt.
De Strategische Vertaalslag (Voor IB en Directie)
Een verdiepingsgesprek over een vastgelopen dossier of een complexe groepsdynamiek.
-
Wat we doen: We leggen de situatie naast de landelijke kaders van passend onderwijs waar ik dagelijks mee werk. Ik help de vertaling maken van de visie van de school naar de praktijk op de vloer.
-
Wat u krijgt: Helderheid over welke ondersteuningsvoorwaarden er nú nodig zijn om een leerling binnenboord te houden.
-
Resultaat: Een onderbouwd plan van aanpak dat de basis vormt voor verdere begeleiding of plaatsing.
Van ervaring naar expertise:
De kracht van de praktijk
Aan het eind van de basisschool van mijn zoon had ik alles geprobeerd. Alle adviezen, protocollen en therapieën waren uitgevoerd, maar niets hielp. Op dat dieptepunt besloot ik de patronen te analyseren vanuit een ander perspectief: niet vanuit het systeem, maar vanuit de behoeften van het brein. Deze inzichten en visie vormden de basis voor een aanpak die wél werkte.
Inmiddels heb ik deze jarenlange praktijkervaring aangevuld met specialistische opleidingen en kennis. Vandaag de dag zet ik deze unieke combinatie in binnen de Landelijke Ontwikkelaanpak Neurodiversiteit (NDO). Want wetenschap en beleid zijn pas waardevol als ze getoetst worden aan de rauwe werkelijkheid van de klas en de thuissituatie.
Ik weet wat het is als systemen vastlopen. Ik ken de uitdagingen van de professional, de onmacht van de school en de wanhoop van de ouder. Mijn missie is om die kennis te gebruiken om trauma en uitval te voorkomen, zodat neurodivergente kinderen niet alleen ‘overleven’, maar volwaardig kunnen meedraaien in de maatschappij en hun dromen kunnen najagen.
De realiteit van de vastgelopen leerling
Wanneer de omgeving niet aansluit op het autistische brein, ontstaat er een voorspelbaar en pijnlijk patroon. Als we dit niet tijdig doorbreken, riskeren we dat een leerling niet alleen uitvalt op school, maar ook buiten de samenleving komt te staan. Dat is de werkelijkheid die mij drijft: die cruciale schooljaren mogen niet verloren gaan.
Wanneer een leerling vastloopt, zien we vaak hetzelfde patroon:
De leerling loopt vast: Hij zit op slot, is overprikkeld en raakt sociaal geïsoleerd. De onmacht in de klas groeit, omdat de standaard pedagogische handvatten niet meer werken.
De toekomst staat onder druk: De angst dat een kind later niet op eigen benen kan staan, begint vaak al bij de eerste barstjes in de basisschoolloopbaan.
De omgeving oordeelt: Er wordt vaak gedacht in termen van ‘verwennen’ of ‘moeten leren’, terwijl de werkelijke oorzaak — de informatieverwerking in en ontwikkeling van het brein — over het hoofd wordt gezien.
De samenwerking onder spanning: De verbinding tussen school en thuis verslechtert omdat de druk op beide plekken onhoudbaar wordt.
Mijn aanpak is erop gericht om deze patronen te herkennen en te doorbreken vóórdat het kind definitief thuis komt te zitten.
Neurodiversiteit vraagt om een andere blik
Zoekt u een strategische partner die de taal van het brein én de praktijk van het onderwijs spreekt? Ontdek hoe we samen de vertaalslag maken naar een inclusieve leeromgeving.
Van dreigende uitval naar een werkbaar perspectief
“Lang hebben wij geworsteld en therapeuten afgelopen, terwijl mijn kind volledig dreigde thuis te komen zitten. Carina bracht de rust terug door haar enorme kennis en praktijkervaring. Tijdens het traject vielen de kwartjes: ik ging eindelijk begrijpen hoe de informatieverwerking van mijn zoon werkt. Het was zo logisch! Inmiddels gaat het op school en thuis veel beter en kan ik helder aangeven wat er nodig is en waarom. Een duidelijke stijgende lijn!”
Blogs
7 Tips voor een goed begin van een nieuw schooljaar
De start van een nieuw schooljaar verloopt vaak niet soepel. Ik geef je uit eigen ervaring 7 tips hoe je het deze eerste weken makkelijker kan maken.
Geloof jij in jezelf?
Als moeder van een kind met autisme kan het gevoel krijgen dat je bent te kort geschoten, als je het vergelijkt met andere gezinnen.
Hoe kan je de toekomst voorspellen van een kind?
Zonder glazen bol en koffieprut dan. Ik kreeg vaak ongevraagde toekomstvoorspellingen en die waren zelden vol vertrouwen. Meestal eerder voorzien van een enorme kudde beren en donkere, onheilspellende wolken. Niets positiefs en al helemaal niet om je op te verheugen....